آزمایش

فردریک براون ترجمه‌ی حسین رحمانی ویراسته‌ی امیرمحمد شیرازیان ۲۴ خرداد ۱۴۰۵ زمان مطالعه: دو دقیقه

پروفسور جانسِن با افتخار به دو همکارش اعلام کرد: «آقایان، این نخستین ماشین زمان است. درست است که این دستگاه نمونه‌ای آزمایشی در مقیاس کوچک است و فقط روی اجسامی با وزن کم‌تر از سه پوند و پنج اونس کار می‌کند و آن‌ها را دوازده دقیقه یا کم‌تر به گذشته و آینده می‌برد، اما کار می‌کند.»

این نمونه‌ی کوچک‌مقیاس شبیه به ترازویی کوچک بود ــ ترازوی پستی ــ با این تفاوت که زیر کفه‌اش دو پیچ مدرج داشت.

پروفسور جانسِن مکعب فلزی کوچکی را بالا گرفت. گفت: «جسم آزمایشی ما، مکعبی برنجی است به وزن یک پوند و دو و سه‌دهم اونس. ابتدا آن را پنج دقیقه به آینده می‌فرستم.»

به جلو خم شد و یکی از پیچ‌های ماشین زمان را تنظیم کرد و گفت: «به ساعت‌هایتان نگاه کنید.»

آن‌ها به ساعت‌هایشان نگاه کردند. پروفسور جانسِن مکعب را آرام روی کفه‌ی دستگاه گذاشت. مکعب ناپدید شد.

دقیقاً سرِ پنج دقیقه دوباره ظاهر شد.

پروفسور جانسِن برداشتش. «این بار پنج دقیقه به گذشته.» پیچ دوم را تنظیم کرد. مکعب‌به‌دست به ساعتش نگاه کرد. «شش دقیقه به ساعت سه مانده‌است. من حالا با قرار دادن مکعب روی کفه، دستگاه را رأس ساعت سه فعال می‌کنم. پس درست پنج دقیقه مانده به سه، مکعب باید از کف دست من ناپدید و روی کفه ظاهر شود؛ پنج دقیقه پیش از آن‌که این کار را بکنم.»

یکی از همکارانش پرسید: «پس چه‌طور مکعب را روی کفه می‌گذاری؟»

«همین که دستم نزدیک شود، از روی کفه‌ی دستگاه محو و در دست من ظاهر می‌شود تا آن‌جا بگذارمش. رأس ساعت سه. دقت کنید، لطفاً.»

مکعب از کف دستش ناپدید شد.

روی کفه‌ی ماشین زمان ظاهر شد.

«می‌بینید؟ پنج دقیقه پیش از آن‌که آن‌جا بگذارمش، همان‌جاست!»

همکار دیگرش با ابروی درهم‌کشیده به مکعب نگاه کرد و گفت: «اما حالا که پنج دقیقه پیش از گذاشتنش آن‌جا ظاهر شده، اگر پشیمان بشوی و رأس ساعت سه آن‌جا نگذاری‌اش چه؟ به‌نوعی پارادوکس پیش نمی‌آید؟»

پروفسور جانسِن گفت: «فرضیه‌ی جالبی است. فکرش را نکرده بودم. امتحان کردنش هم خالی از لطف نیست. بسیار خب، من این کار را نمی…»

به‌هیچ‌وجه پارادوکسی پیش نیامد. مکعب سرِ جایش ماند.

اما بقیه‌ی جهان هستی با پروفسورها و هرچه که بود، ناپدید شد.