پرتره‌ی محسن حامد

محسن حامد

نویسنده

محسن حامد را باید راوی اضطراب‌های قرن بیست‌ویکم دانست؛ نویسنده‌ای با دست روی نبض تپنده‌ی جهان که مرزهای میان شرق و غرب، هویت‌های ازدست‌رفته و غوغای سرمایه‌داری نوظهور را به نقد می‌کشد. او که بخشی از عمر را در لاهور و بخش دیگر را در نیویورک، لندن و کالیفرنیا گذرانده، به نسلی از نویسندگان تعلق دارد که جهان را خانه‌ای بی‌ثبات و انسان مدرن را پناهنده‌ای ابدی در جست‌وجوی معنا می‌بینند؛ چه این پناهندگی گریز از جنگ و فقر باشد و چه فرار از گذشته و کودکی.

آثار حامد، از تک‌گویی گیرا در بنیادگرای ناراضی گرفته تا تمثیل‌های جادوییِ خروجی غربی و ساختار پیش‌گویانه‌ی آخرین مرد سفیدپوست، پاسخی هوشمندانه به جهانِ کم‌حوصله‌ی امروزند. او استاد خلق رمان‌های فشرده و زیر دویست‌صفحه‌ای است که در نهایت ایجاز و با فرم‌هایی نوآورانه، مخاطب را بی‌واسطه به خلوت شخصیت‌ها پیوند می‌زنند. کتاب‌های او علاوه بر راه‌یابی مکرر به فهرست نهایی جایزه‌ی بوکر و ترجمه به ده‌ها زبان، جریانی پویا در ادبیات جنوب آسیا پدید آورده‌اند؛ نویسنده‌ای که هم‌زمان در مقام سخنران بین‌المللی و کنشگر فرهنگی در لاهور، صدای رسای دگرگونی‌های ناگزیر جهان ماست.

مسیر او تا رسیدن به رمان‌نویسی تمام‌وقت غریب بود: دانش‌آموخته‌ی روابط بین‌الملل پرینستون، جایی که نوشتن را زیر نظر جویس کرول اوتس و تونی موریسِن آموخت، و سپس حقوق هاروارد، و سال‌ها مشاور ارشد شرکت‌های نامدار بین‌المللی، پیش از آن‌که همه‌چیز را برای نوشتن رها کند. همین زیست چندگانه و تسلطش بر سازوکار قدرت و پول، به رمان‌هایش بُعدی واقع‌گرایانه و تکان‌دهنده بخشید.